gelijk

Ik kon vijftig jaar mezelf niet zijn

en toen de pijn daarvan

groter werd 

dan de angst voor afwijzing

groter dan

de afwijzing zelf

groter dan

venijnige haat

groter dan

gekmakende wachtlijsten

groter dan

vermalen worden in een medische mallemolen

groter dan 

de vernedering om lijdend voorwerp te zijn 

van zogenaamd genderkritische stukjesschrijvers

toen de pijn om mezelf niet te kunnen zijn

zo groot was

dat ik alles kon trotseren

toen kon ik eindelijk zeggen

ik ben mij

Ik ben Emma

ik ben vrouw!

 

weet je?

zei toen iemand

in de hoop iets liefs te zeggen

voor mij ben je vooral mens

 

Waar ligt de grens tussen

we zijn gelijk

en 

ik hoef je pijn niet te zien

 

Ik wil pas anders zijn als je mijn gelijk zijn erkent

Ik kan pas gelijk zijn als je mijn anders zijn erkent.

Emma Voerman, schrijver en verhalenverteller.

 

 

Wat een bijzonder dag met veel lading is dit geworden. Hij begon triest, met de poezen die niet kwamen.

Maar er was de herinnering aan gisteren, de eerste keer vertellen bij Mezrab, die zo geweldig was, dat ik er nu nog van gloei. Het schrijven aan mijn boek ging vandaag ook heel bijzonder, alsof ik vleugels voelde. Het verhaal begint zichzelf te gaan schrijven, ik had erover gehoord en nu voel ik hoe dat is. Dingen die ik verstandelijk bedacht had, krijgen nu een intuïtieve invulling.

Er was een  mail die me dwars zat. Ik moest mijn optreden van vorige week bij Oxfam-Novib factureren, maar ik had me nog altijd niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Ik had de knoop al doorgehakt, maar deze administratieve stap had ik voor me uitgeschoven, het laatste restje koudwatervrees. Ik voelde me schuldig, naar mezelf en naar de organisatie die me had ingehuurd. Vroeger zou dit een begin zijn van een gedachtengang waarmee ik mezelf naar beneden haal. Nu besloot ik dit als kans te zien om die stap wel te zetten. Het voelde als op de problemen af hollen om eroverheen te springen in plaats van er voor weghollen. Het voelde krachtig, en ik ben blij dat ik dat afsloot met een terrasje in de zon, omdat deze dag nu voor altijd als anker in me zit. Emma Voerman, schrijver, verhalenverteller, en spreker. Ik ben geboren.

 

Je ware zelf

Vroeger wilde ik op zoek naar mijn ware zelf. Als ik daar nu op terugkijk, was dat een soort vlucht. Het idee dat er een mooiere versie van jezelf verstopt zit, ergens binnen in je, kan troostend zijn. De vlucht bestaat eruit dat je dan niet geconfronteerd hoeft te worden met je lelijke kanten. Want dat is alleen maar de verpakking. Wacht maar tot je het uitpakt, dan zul je zien hoe mooi het is, zoiets.

De grap is dat ik me destijds het apelazerus was geschrokken als ik had ontdekt dat er een vrouw in mijn verpakking zat. Daar was ik nog helemaal niet aan toe, om dat te ontdekken. Mijn ware zelf was alleen maar een ideaalbeeld dat ik gecreëerd had.

Er is helemaal niet zoiets als je ware zelf. Tenzij je jezelf bewust anders voordoet, bijvoorbeeld om mensen bewust te manipuleren, ben je altijd je ware zelf.
Je bent een ondeelbaar alles. Je bent je prive zelf, je bent je publieke zelf, je bent je masker, je bent je coping mechanismen. 

Je bent ook nog heel veel mooie dingen die je niet laat zien, omdat je geleerd hebt dat die dingen er niet mogen zijn. Je hebt ze leren afkeuren in jezelf en heel misschien heb je zo goed verstopt dat je ze niet eens meer weet, zoals ik deed met mijn vrouw zijn.

Je bent al die dingen. Niet slechts sommige dingen. Je bent nu al goed zoals je bent.  En je hebt ook helemaal geen lelijke kanten.

 

 

Ik voel me vrouw, en dat is de kern

Uitleg, tegen beter weten in, want de stukjesschrijvers die waarschuwen voor het gendergevaar zijn helemaal niet geinteresseerd in uitleg, die willen lekker aandacht en geld, en dan is het makkelijker om op onderbuikniveau wat lekker te stoken.

Essentie van alle onrust: Het moet niet mogelijk zijn om puur op gevoel te vertrouwen bij het bepalen van je genderidentiteit. Daar moet toch op zijn minst een soort medische toetsing aan vooraf gaan. Het het is van de dam als we dat loslaten.

Er zijn twee dingen die ik wil zeggen: 

Het IS uiteindelijk alleen maar een gevoel. Trans zijn heeft geen bio-markers. Ook in dat hele medische traject waar iedereen zo graag aan vast wil houden draait het uiteindelijk alleen maar om de interne wetenschap: Dit is mijn gender.

En dan dat gevoel zelf. Als je niet trans bent, heb je werkelijk geen flauw benul van wat dat gevoel inhoudt, en hoe sterk dat is. Dan ga je het vergelijken met zoiets als welke kleren doe ik aan vandaag? Hoewel dat ook een heel lastige vraag kan zijn, genderidentiteit is niet zoiets dat je even aantrekt. 

Dat gevoel is een diep weten. Aan dat gevoel gaat een leven van vertwijfeling, pijn, angst, verwarring, zelfhaat, zelfliefde, moed vooraf, en dit is geen uitputtende lijst. Deze brei van gevoelens worden pas aan de wereld meegedeeld als de balans doorslaat van een gevoel, via een weten, naar een noodzaak. Je uiten als trans is namelijk geen makkelijke weg, het is altijd tegen de stroom in. Het is geen pad dat je kiest omdat je dat vandaag wat beter uit komt.

De buitenwereld heeft geen weet van dit alles. Voor hen blijft er alleen die buitenkant, maar wel een waar ze zich graag mee bemoeien. Je zou ook gewoon eens kunnen luisteren en begrijpen, en dat wat je niet begrijpt gewoon accepteren om dat begrijpen hopeloos tekort schiet bij trans zijn, ook voor onszelf.

En dat terwijl het ook voor cis mensen te snappen valt waarom het niet te snappen valt. Vraag je zelf maar eens af waarom je op mannen valt of op vrouwen, of op beide. En vraag je eens af hoe het zou voelen als je eerst een uitgebreide diagnose zou moeten ondergaan om dat te uiten omdat we je natuurlijk niet zomaar op je gevoel gaan geloven?

Het verhaal dat ik mezelf vertel

Er zijn net zoveel TED-talks over “Follow your passion!” als over “Don’t follow your passion!”

Ik moet dus gewoon op mezelf vertrouwen, en dat is lastig want ik slingerde zelf ook al eindeloos heen en weer. Misschien is nu de tijd gekomen om vasthoudend te zijn. Zelfs als het me geen geld oplevert, want al die keren dat ik beslissingen maakte uit angst mijn inkomen te verliezen stortte ik mezelf in het ongeluk. Ik heb geen gezin meer te onderhouden, en als ik zuinig doe, houd ik een dak boven mijn hoofd, ook als ik in de bijstand beland.

Ik heb nu namelijk een missie die dat waard is. De wereld is hard uit elkaar aan het vallen. Het “ieder voor zich” verhaal van de liberalen heeft al heel veel stuk gemaakt. Het is tijd voor een ander verhaal. Ik heb geen groot politiek verhaal te vertellen. Ik kan alleen kleine, menselijke verhalen vertellen over jezelf blijven tussen alle molens die dat zelf willen vermalen. En ik kan een podium maken voor andere, vergelijkbare verhalen. 

En daar valt geen geld mee te verdienen, want ik vind dat de mensen die deze verhalen vertellen niet moeten betalen voor hun podium.

Het gaat werken als ik een heleboel mensen kan vinden die een beetje geld over hebben om deze verhalen te lezen en te horen.  Dat lijkt voorlopig nog niet erg te lukken. Mijn moeilijke besluit is om toch door te gaan omdat de verhalen dat verdienen. Niet vanuit een soort magisch denken waarbij ik uiteindelijk toch nog genoeg geld verdien, maar vanuit de wetenschap dat mijn leven sowieso mooier is als ik dit doe, ook als dat geld er niet komt.

Dat is wat ik mezelf moet vertellen als er weer een vlaag van wanhoop langs komt.

 

Gedichtendag

Dichten is niet grijpen naar

het ongrijpbare.

Dichten is heel voorzichtig naderen,

zodat het ongrijpbare 

niet opgeschrikt wordt.

En dan alleen maar

heel goed kijken

en op de terugweg

met woorden de weg markeren, zodat

wanneer het ongrijpbare al lang gevlogen is,

men kan zeggen:

kijk dit was ooit een weg ernaartoe.

 

troost

Er is geen regel voor

hoe lang het nog mag duren

en ook niet voor hoe vaak.

Oude pijn worstelt zich

een weg naar buiten.

Dat toestaan is groei

geen terugslag.

pleinwacht <> juf

Ik zou behalve kleinere klassen het de leraren gunnen dat ze niet zo op hun hielen gezeten worden door leerdoelen die alle(!!) leerlingen binnen een bepaalde tijd moeten halen.

Ik keek als juf ook al heel goed naar mijn leerlingen, maar nu als pleinwacht zie ik zoveel meer. Ik zie hoe ze leren, ik zie hun vindingrijkheid, ik zie hun veerkracht. Dat zag ik allemaal ook al, maar ik zie het nu veel scherper. Leerlingen laten zoveel meer zien als ze spelen, dan in een leersetting die hen opgelegd is. 

Ik pleit niet voor het afschaffen van die settings, ik pleit wel voor meer ruimte en meer spel. Mijn afwachten als pleinwacht wordt bijna altijd beloond. Ze kunnen meer dan je denkt, als je ze de ruimte geeft. En nee, ze hoeven niet in alles het wiel uit te vinden, maar de balans is zoek in het onderwijs.

Oei ik groei

Zo’n dal waar ik doorheen ga is soms ook een voorbereiding op groei.
Ik voel me sterk vandaag. Ik voel me vrouw. Ik voel me Emma. En dat is een mooi iemand die niet meer bang is om te doen waar ze in gelooft.
Bijzonder om te voelen dat ik me niet meer laat leiden door angst.
 
Uitleg van de situatie.
 
Ik voelde me niet alleen alleen en verdrietig. Ik voelde onrust. Ik wilde mijn buitenbeentjes project opstarten en al mijn plannen werden een voor een doorkruist. Ik had mooie dingen in mijn agenda die niet doorgingen en ik vroeg me af of het nog wel haalbaar was. Ik heb WIA en nog 17 maanden om te zorgen dat ik zelf een inkomen kan genereren. Een deel van dat inkomen wilde ik via sprekerschap en podia gaan binnenhalen en dat stond door Covid op losse schroeven.
“Lieverd, je moet een baan!” spookte het door mijn hoofd. Een baan zou betekenen dat ik mijn buitenbeentjes project los zou moeten laten, want ik heb geen energie voor beiden. Ik hakte de knoop door. Ik ga 100% voor buitenbeentjes. En een eventuele baan kan alleen als het daarbinnen past. Ik heb nu vertrouwen dat het goed gaat komen omdat ik helemaal achter mijn keuze sta. Ik doe wat goed is en ik doe wat bij me past, en ik neem verantwoordelijkheid voor alle stappen die daarbij horen. Dus een inkomen genereren gaat me ook lukken, al weet ik nog niet hoe. 
De onrust is weg. Ik weet wat ik te doen heb. Het wordt pittig, maar ik kan dat.

Na de therapie

 

 

Hoi lieverd,

Je groeit. Stapje voor stapje ga je de dingen aan die te groot voor je waren. Je legt voorzichtig je beschermingmechanismes aan de kant omdat ze je niet meer dienen. Maar lieverd, doe dat niet te snel. Je hebt niet alleen oud zeer aan te gaan, er is ook nieuw zeer. Je ziet meer en je neemt meer verantwoordelijkheid, dat is mooi, maar daardoor komt er ook meer op je af. Je therapie leerde je om er mee om te gaan, en nu kun je dat alleen. Maar alleen is ook maar alleen. Het is oké om de therapeut te missen die snapte waar je doorheen ging. Nu is het aan jou om mensen om je heen te verzamelen die snappen waar je doorheen gaat. En ook dat mag heel voorzichtig. Er was een reden waarom je mensen niet genoeg vertrouwde om ze binnen te laten. Het is zwaar, tegelijkertijd het aangaan van het oude en het binnenhalen van het nieuwe. Meer dan ooit voel je dat pijn liefde is en liefde pijn. Doe voorzichtig, gun jezelf tijd. Wees niet bang als je een keer een stap terug moet doen (nee dat is geen terugval) en wees heel heel lief voor jezelf.