Ik werd altijd wat kriebelig van berichten en artikelen over non-dualiteit. Je zou kunne zeggen dat dat mijn duale denken was, dat in opstand kwam. Dat dacht ik eerst zelf ook, maar nu ontdekte ik iets waardoor ik vermoed dat jet juist precies andersom is.
NP: Ik ga hier van alles beweren. Dat is mijn stijl van schrijven. Maar ik neem dat wat ik beweer inmiddels zelf niet meer zo serieus. Doe dat als lezer ook niet. Het is een zoektocht, waarin ik de ruimte neem om dingen te beweren die sowieso veel subtieler zijn dan ik ze kan opschrijven, en misschien zelfs helemaal de plank mis slaan. Maar je ontdekt veel als je af en toe ook een doodlopend paadje durft in te gaan.
Waarom ik denk dat het andersom is:
Ik leerde pas dat ik trans vrouw was, toen meer leerde over hoe het is om man te zijn.
Ik leerde pas dat ik neuro-divergent ben, toen ik meer leerde over wat neurtypisch inhoudt.
Ik was een vis die niet snapte wat water was.
Ik vermoed dat dat ook zo is bij non-dualiteit. Ik kan me niet goed voorstellen hoe het is om werkelijk diep van binnen te geloven dat we gescheiden zijn. Ik kan me een mechanisch wereldbeeld niet voorstellen. Ik snap niet hoe je niet kunt zien dat alles met elkaar verbonden is. En dat alles stroomt.
Natuurlijk kan ik heel goed zien hoe mensen verschillen. Ik ben heel goed in het mezelf vergelijken met anderen en daarbij voelen dat ik tekort schiet. Maar ik heb altijd diep van binnen geweten dat dat een spel is. Ik wilde dat spel leren spelen omdat me dan minder eenzaam zou voelen. En later dacht ik dat ik dat spel moest leren spelen om geld te verdienen, en mijn bestaansrecht te bewijzen.
In de onzekerheid die in mijn puberteit groeide tot grote hoogten raakte ik vaak verdwaald in dat spel. Maar altijd wist ik diep van binnen dat het een spel was. Dat is waar ik in mijn meest depressieve bijen uiteindelijk altijd weer bij terugkwam.
Ik heb mezelf steeds meer losgemaakt van het spel. Door in transitie te gaan, door te beseffen dat ik autistisch ben, door me weer te verbinden met mijn eigen interne stem die ik nu weer God durf te noemen. (En ik snap het als mensen daar de Driebergen bij kijken. Als dat zo is, mag je van mij daar een ander woord invullen.)
Toen ik afgekeurd werd, en niet meer bezig hoefde te zijn met hoe ik in godsnaam mijn geld zou kunnen verdienen, waren er weer heel veel spelen waar ik niet meer aan mee hoefde te doen.
Nu ik het spel minder speel, land ik meer en meer in mijn oorspronkelijke staat van het voelen van eenheid met alles. Dat betekent niet dat ik niet eindeloos verdrietig kan worden van wat er nu in de wereld gebeurt. Het spek wordt steeds giftiger.
Vanuit die basis snap ik de uitleg van non-dualiteit niet zo goed. En ik denk dat ik weet waar dat in zit. En nu komt mijn bewering die misschien helemaal niet klopt, maar die misschien wel helderheid kan brengen.
Je kunt non-dualiteit helemaal niet uitleggen in een duale taal.
Daar zit mijn wrevel. Mijn kritische hoofd dacht, een beetje cynisch:
“Oké, dus je zegt dat er niet zoiets is als goed en slecht, beter en minder goed, maar je zegt ook dat het beter is om non-duaal te denken.”
Maar nu denk ik dat dat komt omdat dit geneurt als je non-dualiteit uit wil leggen in een duale taal. Dan ga je ook op een duale manier redeneren. En dan bij je jezelf altijd in de staart.
Dat is denk ik ook waarom TAO verhalen altijd speelse verhalen zijn, met tegenstrijdigheden. Joodse Rabbi’s zijn daar ook goed in.
Die taal past veel beter. Net als alle vormen van kunst. Dát zijn de talen van het non-dualisme. Dat zijn de talen die ik begrijp, juist omdat ik ze vaak niet begrijp.
Als ik nu een artikel over non-dualiteit lees, zie ik het als spel. En als het artikel zichzelf te serieus neemt, is dat spel saai, en haak ik af.
Het is spel. Daarom mag ik non-dualiteit onzin noemen, want onzin is speels.